Opublikowano 28.1.2023 , Zaktualizowano 28.7.2026
Lukáš Holásek Czy gaz na niedźwiedzie jest skuteczny? Spray zatrzymał niedźwiedzicę
Wiele osób podważa skuteczność gazu na niedźwiedzie. Sam mam do niego pełne zaufanie, dlatego chcę opisać własne spotkanie z niedźwiedziem w słowackich Karpatach, podczas którego spray na niedźwiedzie najprawdopodobniej uratował mi tyłek.
Lukáš opowiada całą historię również w filmie (po słowacku):
Spotkanie z niedźwiedziem na własnej skórze
„Stało się to pod koniec października 2020 roku. Całe przedpołudnie wyznaczałem drzewa do trzebieży w buczynie, a około 13:00 wybrałem się sprawdzić jedną z fotopułapek. Samochód zaparkowałem w dolinie. Do fotopułapki chciałem podejść na lekko, bez aparatu. Kiedy wysiadałem z auta, nie zamierzałem nawet brać gazu na niedźwiedzie. Było południe, a śladów niedźwiedzi nie widziałem już od dłuższego czasu. Na szczęście zadziałało chyba przyzwyczajenie, bo jednak go zabrałem i włożyłem do kabury przy pasie…”
„Szybkim krokiem ruszyłem doliną. Wiatr wiał mi prosto w twarz. Po lewej szumiał górski potok, a po prawej ciągnęły się na przemian starsze młodniki i fragmenty starego drzewostanu. Po kilku minutach dotarłem do miejsca, w którym młodnik stykał się ze starszą buczyną. Wtedy, z odległości około 15 m, dostrzegłem niedźwiedzia. Stał do mnie bokiem, miał opuszczoną głowę i żerował na bukwi. Pomyślałem, że po cichu wrócę po aparat. W tej samej chwili podniósł głowę, spojrzał na mnie i z rykiem natychmiast ruszył prosto w moją stronę. Odskakując, wyciągnąłem spray SABRE Frontiersman 272 ml, zdjąłem zabezpieczenie i z odległości około 5 - 7 m rozpyliłem w jego stronę dłuższą dawkę. W chwili, gdy niedźwiedź wpadł w chmurę aerozolu, odwrócił się i uskoczył poniżej drogi zrywkowej, na której stałem. Kilka sekund później, przy potoku, odwrócił się i z rykiem znów ruszył w moją stronę. Cofając się, kilka razy krzyknąłem stanowczo HEJ, HEJ! Na szczęście nie musiałem użyć sprayu po raz drugi. Niedźwiedź podbiegł do młodnika, zza którego kilka sekund wcześniej go zauważyłem. Jeszcze raz na mnie spojrzał, wbiegł między drzewa i było po wszystkim”.
Co się więc stało i co zrobiłem źle? W terenie o ograniczonej widoczności szedłem zbyt szybko i nieuważnie. Wiatr wiał mi prosto w twarz, szum potoku zagłuszał moje kroki, a ja niechcący podszedłem do niedźwiedzia zbyt blisko. Przez to nie mógł mnie w porę zwietrzyć, usłyszeć ani zobaczyć. Wszystkie te okoliczności mogły skończyć się dla mnie tragicznie.
Z tego, co pamiętam, najpewniej była to jedna z miejscowych niedźwiedzic. Znam ją od kilku lat i wcześniej obserwowałem ją wiele razy. Miała wtedy 2 tegoroczne młode. Prawdopodobnie przebywały w młodniku, zza którego wyszedłem. Kiedy niedźwiedzica zauważyła mnie z tak krótkiego dystansu, nie wiedziała, gdzie są jej młode. Widziała tylko mnie, a stałem kilka metrów za nią…
Z perspektywy czasu cieszę się, że tego dnia miałem przy sobie gaz na niedźwiedzie i zdążyłem go użyć. Niedźwiedzica ma się dobrze. Od tamtej pory obserwowałem ją jeszcze kilka razy.
Który gaz na niedźwiedzie nosimy po tym doświadczeniu?
Spray, który tego dnia zatrzymał niedźwiedzicę, noszę do dziś. To SABRE Frontiersman 272 ml. Później zwyciężył w naszym teście (95 %, zasięg 8,6 m). Nie nosimy go ze względu na najniższą cenę. Przekonały nas wynik testu, dobrze widoczna pomarańczowa chmura i możliwość noszenia go w kaburze przy pasie. Podczas spotkania z niedźwiedziem najważniejsze jest, żebyście mieli go pod ręką.
Zauważyliśmy, że ludzie często chcą zaoszczędzić i kupują sam spray. Tyle że potem noszą go w plecaku albo w innym miejscu poza zasięgiem ręki. Gdyby tego dnia Lukáš nie miał sprayu pod ręką, nie miałby szans go użyć.
Dlatego w TENTAUR.sk dajemy rabat na zestawy spray + kabura.
TENTAUR.sk to nasz partner sprzedażowy i oferuje wysyłkę do Polski. Kupując przez ten link, wspieracie kolejne praktyczne testy.
Czy gaz na niedźwiedzie naprawdę działa?
To najczęstsze pytanie, jakie dostajemy na ten temat, i słusznie. Sam spray nikogo nie uratuje. Nie pomoże, jeśli macie go w plecaku, nie potraficie wyjąć zawleczki zabezpieczającej albo rozpylicie go, zanim niedźwiedź znajdzie się w skutecznym zasięgu. Prawidłowo użyty gaz należy jednak do najbardziej praktycznych nieśmiercionośnych środków obrony, jakie możecie nosić w terenie, gdzie żyją niedźwiedzie.
Najczęściej cytowaną analizę przypadków rzeczywistego użycia przeprowadzili Smith i współpracownicy w 2008 roku na Alasce. Spray przerwał niepożądane zachowanie niedźwiedzia w 92 % spotkań z niedźwiedziem brunatnym i w 90 % z niedźwiedziem czarnym; 98 % osób uczestniczących w tych zdarzeniach nie odniosło obrażeń. Te wyniki nie gwarantują, że każda sytuacja skończy się dobrze. Pokazują, że spray użyty w porę i z krótkiej odległości ma bardzo dużą szansę przerwać atak.
Mechanizm jest prosty. Dobry gaz na niedźwiedzie nie tworzy wąskiego strumienia. Rozpyla gęstą chmurę substancji czynnej (przede wszystkim kapsaicyny i pokrewnych kapsaicynoidów), która natychmiast podrażnia oczy, nos i drogi oddechowe niedźwiedzia. W moim przypadku niedźwiedzica odwróciła się dokładnie w chwili, gdy wpadła w chmurę.
Wybór gazu ma więc znaczenie. W naszym teście 12 sprayów różnice między modelami były duże. Skuteczny zasięg wynosił od około 6 do prawie 9 m, a czas skutecznego rozpylania od 3 do ponad 7 s. W stresie musicie wyciągnąć spray, zdjąć zabezpieczenie i skierować chmurę na poruszające się zwierzę. Każda dodatkowa sekunda daje wtedy cenny zapas czasu. Pełne porównanie i opis metodyki znajdziecie w naszym wielkim teście gazów na niedźwiedzie.
Może cię zainteresować
